09
do, apr

Economie & Duurzaamheid & Educatie
Typography
  • Smaller Small Medium Big Bigger
  • Default Helvetica Segoe Georgia Times

0172 Bodegraven Maatschappij/Economie - Volgens Van Dalen is een schatkamer een vertrek waar de schatten van een vorst of van een staat bewaard worden of een plaats waar veel kostbaars of vorstelijks op een bepaald gebied bij elkaar gebracht is. Er zijn vele soorten schatkamers.

In Bodegraven zijn er zeker meerdere te bedenken. Eén ervan, waar de uitleg op van toepassing is, is ‘De schatkamer van Andrélon’.
Graag wil ik U vertellen hoe deze schatkamer is ontstaan.


Korte historie van het bedrijf

De oorsprong van ‘De schatkamer van Andrélon’ ligt bij het voormalig in Bodegraven gevestigde bedrijf Andrélon Cosmetics B.V. opgericht door André de Jong Sr. In 1932 begon hij samen met zijn zoon, eveneens met de naam André de Jong, een kapsalon in de Van Tolstraat in Bodegraven. Hier experimenteerde hij (vooral samen met zijn zoon Hugo) met het zelf samenstellen en verder ontwikkelen van producten die gebruikt werden in de kapsalon die werd beheerd door zoon André. De resultaten waren bijzonder lovend en dus werd besloten de producten eveneens te verkopen aan collega-kappers. Samen met zijn zoons André Jr. en Hugo breidde hij zijn activiteiten verder uit en op 1 maart 1940 werd ‘Parfumerie Andrélon’ opgericht, een naam die in 1946 werd gewijzigd in Chemische Fabriek Andrélon.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog ging het bedrijf op bescheiden schaal verder. Voorzichtig huurden de initiatiefnemers opslagruimten in Bodegraven. In 1947 kocht men het pand ‘De Phoenix en Vlijt’ aan de Noordstraat in Bodegraven, waar alle bedrijfsonderdelen (ontwikkeling, productie, verkoop etc) in werden ondergebracht.  

In 1963 werd het bedrijf gesplitst in twee werkmaatschappijen: Andrélon Cosmetics (de cosmetische tak) en Chem-Y (de chemische tak). Beide bedrijven bleven gevestigd in het bestaande pand ‘De Phoenix en Vlijt’, waarbij de Chem-Y zich meer ging toeleggen op de productie van grondstoffen nodig voor de fabricage van shampoo etc.
In 1965 betrok Andrélon Cosmetics een nieuw pand aan de Bodelolaan in Bodegraven, in de volksmond soms ‘Het Glazen Huis genoemd’ vanwege de enorme hoeveelheid glas dat het bedrijf zo’n open aanzicht gaf. Chem-Y verhuisde later naar Emmerich en werd in 1978 verkocht aan DSM.

Andrélon Cosmetics ging vervolgens zelf weer grondstoffen produceren aan de Noordstraat in ‘De Phoenix en Vlijt; de producten zelf werden aan de Bodelolaan afgevuld. Hier kwam veel handmatig inpakwerk aan te pas. Het bedrijf was in die tijd een van de grootste werkgevers van Bodegraven.
Er werd ook aan ‘private label’ gedaan. Dat wil zeggen produceren voor eigen merken van vooral grootwinkelbedrijven. Voorbeelden hiervan zijn: Kruidvat shampoo, Albert Heijn douche, diverse Hema producten enz.


Andrélon-verzamelaar Wim Kotterman

Verkoopadministrateur Wim Kotterman was, net als alle andere werknemers, apetrots op het bedrijf. Hij verzamelde en bewaarde een ongelooflijke hoeveelheid foto’s, reclamemateriaal, gimmicks, cellector’s items en van alles wat maar met het bedrijf te maken had waaronder natuurlijk eveneens exemplaren van alle Andrélon-producten; in feite legde hij hiermee de basis voor de huidige ‘Schatkamer van Andrélon’.  


Verkoop aan Unilever

Het gezellige familiebedrijf werd in 1992 door de derde generatie verkocht aan Unilever. Leverde Andrélon Cosmetics voorheen alleen in Nederland, nu werd er geëxporteerd naar bijna alle landen van Europa. Ook kwamen er de modernste systemen en werd er geïnvesteerd in afvulmachines. Na een aantal voorspoedige jaren besloot Unilever het bedrijf te verkopen aan co-packer ‘Budelpack’ uit Poortvliet. Hierbij bedong men dat Unilever 3 jaar lang een (aflopend) garantievolume zou afnemen. Veel oude producten verhuisden mee naar het archief van Unilever.

Toen na 3 jaar de productie van het belangrijkste product (shampoo) werd verplaatst naar Polen, waren er niet genoeg orders meer om het bedrijf in Bodegraven voort te zetten; Budelpack had bovendien te weinig nieuwe klanten gevonden en  werd het pand in 2004 aan de Bodelolaan gesloten en gesloopt. De Phoenix werd verbouwd tot appartementen-complex en de Vlijt werd nagebouwd tot woonhuizen.


Locatie van De Schatkamer

Wim Kotterman had in die tijd het grootste deel van zijn verzameling al ondergebracht bij Karssen Office. Gijs Roos, naast ondergetekende medebeheerder en mede-initiatiefnemer van ‘De Schatkamer van Andrélon’, heeft bij de sluiting van de fabriek aan de Bodelolaan gelukkig nog belangrijk Andrélon-materiaal kunnen redden.
Toen Karssen Office werd opgeheven, vond Gijs nieuwe opslagruimte in het pand van de koekfabriek van Van Welzen aan de Dronensingel. Dit pand was gekocht door Dirk van de Broek en men wilde daar een supermarkt in vestigen hetgeen echter niet werd goedgekeurd door de Gemeente Bodegraven. Het pand staat nu nog steeds grotendeels leeg. De schatkamer van Andrélon mag in dit pand een kleine ruimte gratis gebruiken voor opslag van flesjes, foto’s, reclamemateriaal en van alles wat er maar verzameld is over het bedrijf.


Andrélon-virus en extra beheer van De Schatkamer

Gijs had inmiddels een mooie vitrinekast gekregen. Bij het inrichten hiervan wist hij soms niet wat de volgorde van uitgifte was. In 2015kwam hij mij (Jan Masmeijer) tegen en dacht: “Jan heeft op Inkoop gewerkt en weet waarschijnlijk wel wat de volgorde is”. Dat klopte en ik heb hem geholpen de kast in te richten.
Daarbij is het ‘Andrélon-virus’ ook op mij overgeslagen. We hebben ieder ruim 31 jaar bij het gezellige familiebedrijf gewerkt ! Sinds die tijd ‘runnen’ we samen de Schatkamer van Andrélon.  Bijna iedere woensdagmorgen zijn we aanwezig op de Dronensingel nr. 1. Verder hebben we ondersteuning en hulp van Jos de Jong (kleinzoon en zoon van de oprichters André Sr. en Jr.) en Rob Alkemade, archivaris bij het RHC Rijnstreek en Lopikerwaard in Woerden.
We hebben alle papieren verzameld en geordend. Ze staan ter inzage bij het Streekarchief RHC (Regionaal Historisch Centrum) in Woerden, waar alles ‘eeuwig’ wordt bewaard en te bekijken is. Momenteel worden alle foto- en dia-negatieven gescand, zodat het RHC ook deze kan bewaren.


Permanente expositieruimte c.q. museum

De ‘schatten’ moeten natuurlijk ook bekeken kunnen worden. Wij zijn al jaren in contact met de Gemeente over een expositieruimte. Helaas is geld het probleem.
Met hulp van de Culturele Commissie proberen we het Gemeentebestuur er (al jaren) van te overtuigen dat het belangrijk is dat Bodegraafs cultureel erfgoed bewaard blijft. In zo’n ‘museum’ zou dan immers ook materiaal kunnen worden geëxposeerd van niet meer bestaande Bodegraafse bedrijven die net als Andrélon een grote impact hebben gehad op de Bodegraafse economie zoals onder andere Turkenburg, Eminent, Historische Kring, Hero B, Schuitema, Transneerlandia enz.
Samen met het Kaasmuseum zou er een prachtige ‘SCHATKAMER VAN BODEGRAVEN’ kunnen ontstaan. Met de gewijzigde Marktstraat (terrassen) en Raadhuisplein zou dit zeker toeristen kunnen trekken.

Om toch al onze verzamelingen van Andrélon te kunnen laten zien, proberen we zoveel mogelijk te exposeren.
Dit begon in 2015 met exposities voor de deelnemers aan de RABO fietstocht, bij het Unilever Beauty Event in Amsterdam (voor vloggers en bloggers), tijdens de Najaarsmarkt in het Kaasmuseum en in de etalage van ‘Het Lieverdje’ van Leendert Spijker. Toen de winkel van Leendert werd verbouwd, bracht de Centrummanager ons in contact met de heer Van Leeuwen van Blokker. Sinds 2017 mogen wij de etalage van het pand op de Van Tolstraat 27 gebruiken voor wisselende exposities. Dit is het pand waar André de Jong ooit begon. Mooier kan het niet!


Oproep
Heeft u nog spulletjes van Andrélon uit de periode 1940 t/m 2004 die u aan ons wilt afstaan, dan houden wij ons van harte aanbevolen.
Heeft U verder wellicht een tip voor een lege ruimte waar we kunnen exposeren, dan horen we dat ook graag van U.
Mocht u het leuk vinden om eens te zien wat wij in de loop der jaren allemaal hebben verzameld aan spullen van Andrélon, neem dan contact met ons op via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. U bent, bij voorkeur op woensdagmorgen, van harte welkom.


Jan Masmeijer

Reizen & Vakanties

Vitamines & Supplementen

Cookies maken het eenvoudiger voor ons om onze diensten te leveren. Met het gebruik van onze diensten geef je ons toestemming om cookies te gebruiken.
Ok